Diarree
Symptomen
Je hebt diarree als je poep dun en waterig is, en je vaker dan drie keer per dag naar de wc moet. Het is een reactie van het lichaam op een prikkelende stof, een virus of een bacterie in de darm. Het lichaam probeert die zo snel mogelijk eruit te werken. Daardoor kan het lichaam geen vocht meer uit de darm opnemen. Vandaar dat diarree waterig en dun is
Bij diarree kun je last hebben van pijn in je buik, van buikkramp, misselijkheid en overgeven, moeheid, je slap voelen, soms koorts en soms hoofdpijn. Door kramp in de darmen kun je poep moeilijk tegen houden en moet je snel naar het toilet.
Diarree wordt meestal veroorzaakt door een virus (buikgriep).
Buikgriep kun je krijgen via poep, braaksel of speeksel van iemand anders die het virus heeft. Bijvoorbeeld als je naar dezelfde wc gaat en je handen daarna niet wast. Of als je uit een gebruikt glas of flesje drinkt of ongewassen bestek gebruikt van iemand die diarree heeft. Maar je kunt het ook krijgen via de lucht als iemand in je buurt, die het virus heeft, hoest of niest.
Maar ook een bacterie kan diarree veroorzaken. Dat wordt voedselvergiftiging genoemd.
Diarree door bedorven voedsel komt meestal door een bacterie in eten of drinken. Bijvoorbeeld kip of ander vlees dat niet goed gaar is of voedsel dat te lang of te warm bewaard is. De Salmonella en de Campylobacter-bacterie zijn bekende veroorzakers van diarree.
Diarree door een bacterie komt vaak voor bij verblijf in het buitenland, zeker in warme landen. De bacterie kan bijvoorbeeld in ongezuiverd of ongekookt water, ijs of ijsblokjes zitten maar ook in bedorven of niet goed gekookt voedsel. Kijk op Thuisarts.nl voor het voorkomen van diarree op vakantie of voor meer informatie over reizigersdiarree.
Als je langer dan 2 tot 3 weken diarree hebt dan kan dit komen door medicijnen die je gebruikt, door het drinken van te veel zoete dranken (appelsap of light-dranken) of door overgevoeligheid voor melk. Maar het kan ook komen door een ziekte zoals: te sterke werking van de schildklier, het prikkelbare darm syndroom, coeliakie, glutenintolerantie, een ziekte waardoor je darmen ontstoken zijn, of door stress.
Ouderen boven de 70 jaar kunnen snel uitdrogen als ze niet voldoende drinken. Ook kinderen onder de 2 jaar kunnen snel uitdrogen. Kijk op Thuisarts.nl voor meer informatie over kinderen en diarree.Tekenen van uitdroging zijn: niet of weinig plassen (donkere urine), dorst, lusteloosheid, flauwvallen, verwardheid, sufheid, snelle ademhaling, snelle hartslag, droge mond, diepliggende ogen, koude armen en benen.
Behandeling
Diarree gaat normaal gesproken vanzelf over binnen enkele dagen. Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je kunt het beste kleine beetjes eten en drinken. Wanneer je weer trek hebt, kun je geleidelijk aan weer eten waar je trek in hebt. Daardoor voel je je meestal ook beter.
Doordat je met diarree vrij snel vocht verliest, is het belangrijk om veel te drinken (2 à 3 liter per dag). Als je koorts hebt is drinken nog belangrijker.
Drink 2 tot 3 liter per dag, dat zijn 8 tot 12 waterglazen. Gebruik elke keer nadat je diarree hebt gehad een glas water, thee of bouillon.
Drink in het begin niet te veel in een keer, maar verspreid het over de dag, bijvoorbeeld elke vijf tot tien minuten een of twee slokken. Zo houd je toch wat vocht binnen. Wanneer je je wat beter voelt, kun je per keer langzaam weer wat meer gaan drinken. Drink geen melk of zoete dranken, dus geen appelsap,energydrank, frisdrank of light-dranken.
Bij heftige diarree kun je ORS gebruiken. Dat is een drankje met suiker en zout. Het helpt tegen uitdrogen.
Als je op reis gaat of je geen gelegenheid hebt om vaak naar de wc te gaan, dan kun je loperamide gebruiken. Dit zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Maar je wordt niet sneller beter. Het heeft als bijwerking dat je last kunt krijgen van verstopping. Stop er daarom mee zodra je poep weer vaster wordt.
Gebruik het niet:
- als je koorts hebt;
- als er bloed bij je diarree zit;
- als je zwanger bent of borstvoeding geeft;
- bij kinderen jonger dan 8 jaar.
Sommige medicijnen kunnen door diarree minder goed of helemaal niet werken.
Preventie
De beste manier om diarree te voorkomen, is te zorgen voor een goede persoonlijke hygiëne. Was je handen met water en zeep na elk toiletbezoek en na het verschonen van een baby. Ook voordat je gaat koken en tijdens het koken is het belangrijk om je handen te wassen. Vooral nadat je rauw vlees hebt aangeraakt. Snijd vlees en groenten op aparte snijplanken en bewaar eten koel. Zorg dat vlees goed verhit en gebakken wordt.
Kijk voor meer informatie over het voorkomen van diarree op Thuisarts.nl
Bij een bezoek aan het buitenland is het belangrijk om te weten of het kraanwater drinkbaar is. Vermijd zwemmen in stilstaand zoet water. Het is verstandig om goed gekookt voedsel te eten op betrouwbare adressen en liefst gebottelde dranken en flessenwater te gebruiken om te voorkomen dat je diarree oploopt.
Kijk voor meer informatie over het voorkomen van reizigersdiarree op Thuisarts.nl
Wanneer hulp zoeken?
Diarree gaat meestal binnen een week vanzelf over. Volg de adviezen op en let op tekenen van uitdroging. Uitdroging vraagt om snelle behandeling. Bij gezonde volwassenen is de kans op uitdrogen klein.
Neem direct contact op met de huisarts of huisartsen-spoedpost als je bij diarree of overgeven ook 1 of meer van de volgende klachten hebt:
- je voelt je suf;
- je bent in de war;
- je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
Neem dezelfde dag contact op met de huisarts als:
- je 12 uur of langer niet geplast hebt;
- je langer dan 3 dagen minstens 6 keer waterdunne poep hebt (ben je 70 jaar of ouder, bel dan al na 1 dag je huisarts als je hier last van hebt);
- je steeds blijft overgeven, een paar keer per uur;
- je de hele tijd erge buikpijn hebt;
- er bloed of slijm bij je poep zit;
- je na 1 week nog vaak diarree hebt
- je diabetes, een nierziekte of hartfalen hebt;
je 1 of meer van de volgende medicijnen gebruikt:
- een plaspil of medicijn tegen hoge bloeddruk
- een medicijn voor diabetes
- een pijnstiller: een NSAID zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac;
- een medicijn tegen epilepsie;
- een medicijn bij een bipolaire stoornis (lithium);
- een medicijn voor je hart (digoxine);
- of als je ouder bent dan 70 jaar: een medicijn tegen depressie of angst, een SSRI zoals citalopram, fluoxetine, paroxetine of sertraline.Als je een medicijn gebruikt, kan diarree gevaarlijk zijn. Soms moet je dan tijdelijk minder medicijn nemen of stoppen met het medicijn.
Gebruik je de anticonceptiepil en heb je last van diarree? Kijk dan wat je moet doen om zwangerschap te voorkomen op Thuisarts.nl voor meer informatie bij gebruik van de gewone pil of de combinatiepil of voor meer informatie bij gebruik van de minipil
Informatiebronnen
NHG-standaard Gastro-enteritis (juni 2026)
KNMP Standaard voor zelfzorg Diarree (aug. 2026)
Laatst gewijzigd: november 2026