Maagzuur

Brandend maagzuur, oprispingen, reflux

Symptomen

Brandend maagzuur in het kort

  • Bij brandend maagzuur of zure oprispingen stroomt zure maaginhoud terug de slokdarm in.
  • De medische term is reflux.
  • De klachten kunnen variëren van zure oprispingen tot een pijnlijk gevoel achter het borstbeen. 
  • Brandend maagzuur ontstaat meestal doordat de sluitspier tussen de slokdarm en de maag niet goed werkt. 
  • Gezonde, vezelrijke voeding en regelmatig bewegen kunnen de klachten van brandend maagzuur verminderen.
  • Bij aanhoudende reflux kun je maagzuurremmers of maagzuurbinders gebruiken.

Wat is brandend maagzuur?

Bij brandend maagzuur of zure oprispingen stroomt zure maaginhoud terug de slokdarm in. De medische term hiervoor is reflux. 

Als we voedsel hebben fijngekauwd slikken we het door. Het komt dan in de slokdarm terecht en daarna in de maag. Tussen de slokdarm en de maag zit een sluitspier. Deze gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat en sluit daarna weer zodat er geen maaginhoud terug in de slokdarm komt. 
Om het voedsel verder te kunnen verteren is het maagsap in de maag erg zuur. De maagwand zelf is beschermd tegen het maagzuur met een dikke slijmvlieslaag. De slokdarm heeft geen beschermlaag, waardoor je bij oprispingen een brandend gevoel hebt in de keel of achter het borstbeen.

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dat kan geen kwaad. Maar als je er regelmatig last van hebt, kan dat erg vervelend zijn.

Symptomen

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon en kunnen variëren van zure oprispingen tot een pijnlijk gevoel achter het borstbeen. 

Veel voorkomende symptomen:

  • Opboeren en oprispingen
    Hierbij komt wat maagzuur in je mond.
  • Pijnlijk, brandend gevoel achter het borstbeen
    Sommige mensen voelen dit als een drukkende pijn. De pijn kan uitstralen naar de hals, rug en tussen de schouderbladen.
  • Irritatie van de keel, heesheid en hoesten
    Dit komt voor als de maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt.
  • Slikklachten of het gevoel alsof er een brok in de keel zit.

Oorzaken van brandend maagzuur

Brandend maagzuur ontstaat meestal doordat de sluitspier tussen de slokdarm en de maag niet goed werkt. Dit kan verschillende oorzaken hebben. 

De meest voorkomende oorzaken:

  • verhoogde druk op de maag
    Dit kan komen door overgewicht, verstopping, zwangerschap of een zware maaltijd. Door de verhoogde druk kan zure maaginhoud makkelijk terugstromen in de slokdarm.
  • roken en alcohol
    Roken en alcohol kunnen ervoor zorgen dat de sluitspier verslapt, waardoor er maaginhoud terug in de slokdarm kan komen.
  • voeding
    Door bepaalde voedingsmiddelen kan de sluitspier verslappen. Koffie, sterke thee, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap zijn hier voorbeelden van. 
  • ouderdom
    Door ouderdom kan de sluitspier tussen de maag en slokdarm wat verslappen en minder goed sluiten.

Behandeling

Brandend maagzuur is vaak goed te behandelen met aanpassingen in voeding en leefstijl, zoals een vezelrijke voeding en voldoende bewegen. Onder het kopje ‘Preventie’ lees je adviezen waarmee de klachten kunnen verminderen of verdwijnen.

Zelfzorggeneesmiddelen
Daarnaast zijn er zelfzorggeneesmiddelen, zoals maagzuurbinders en maagzuurremmers.

Maagzuurbinders
Deze middelen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden. Hierdoor kan het brandende gevoel en de pijn achter het borstbeen verminderen. 
Maagzuurbinders werken snel en kort, namelijk een paar uur. Ze bestaan in drank-, poeder- en tabletvorm. Er zijn maagzuurbinders op basis van magnesium- en aluminiumhydroxyde. Bijvoorbeeld algeldraat/magnesiumhydroxide-suspensie.

Lees ook Wat is een maagzuurbinder?

Maagzuurremmers
Maagzuurremmers remmen de aanmaak van maagzuur en werken langer dan maagzuurbinders. 
Er zijn twee soorten maagzuurremmers: H2-blokkers en protonpompremmers.

  • H2-blokkers werken ongeveer 12 uur. 
    Voorbeelden van H2-blokkers zijn cimetidine of ranitidine.
  • Protonpompremmers kunnen 24 uur werken. Deze middelen remmen de zuurproductie in de maag veel krachtiger dan H2-blokkers. Omeprazol en pantoprazol zijn voorbeelden van protonpompremmers.

Lees ook Wat is een maagzuurremmer?

Preventie

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Hieronder staan adviezen die je kunnen helpen bij het voorkomen van brandend maagzuur.

Adviezen bij brandend maagzuur

  • Eet gezond en vezelrijk en beweeg regelmatig
    Bij overgewicht en verstopping is de druk in de buikholte verhoogt, waardoor er makkelijk zure maaginhoud kan terugstromen in de slokdarm. Een gezonde, vezelrijke voeding en bewegen helpen om af te vallen en op gewicht te blijven. Ook voorkom je hiermee verstopping.
  • Let op voedingsmiddelen die klachten kunnen verergeren
    Dit zijn bijvoorbeeld koffie, sterke thee, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap.
  • Rook niet en drink geen alcohol
    Door roken en alcohol kan de sluitspier tussen de slokdarm en de maag verslappen en kan er maaginhoud terugstromen in de slokdarm.
  • Vermijd zware maaltijden en heel vet eten
    Een zware maaltijd verhoogt de druk in de maag en een vette maaltijd blijft langer in de maag. Dit kan de klachten verergeren. Eet daarom kleine maaltijden verspreid over de dag.
  • Ga niet liggen meteen na het eten
    Als je met een volle maag gaat liggen, kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm. Eet daarom ook niet vlak voordat je gaat slapen. 
  • Draag geen strakke kleding rondom je maag
    Strakke kleding kan druk op de maag veroorzaken. Zorg ervoor dat kleding daar niet knelt. 
  • Verhoog het hoofdeinde van je bed
    Het verhogen van het hoofdeinde van je bed met ongeveer tien centimeter kan helpen klachten te voorkomen.

Wanneer medische hulp zoeken?

Als de klachten langer dan twee weken aanhouden of als deze verergeren, dan is het aan te raden naar de huisarts te gaan. Dit geldt ook als je regelmatig moet overgeven of gewicht verliest zonder aanwijsbare oorzaak.