Hoofdluis

Luizen

Symptomen

Feiten en fabels

  • Hoofdluis heeft niets te maken met hygiëne. Luizen zitten liever in schoon dan in vuil haar
  • De jeuk wordt veroorzaakt door luizenspeeksel en de wondjes, niet door de luizen zelf
  • Niet iedereen met hoofdluis krijgt jeuk
  • Vroeger werd geadviseerd om bijvoorbeeld beddengoed te wassen en een grondige schoonmaak te houden. Dit is inmiddels achterhaald
  • Een luis kan niet langer dan 48 uur overleven zonder de warmte van de hoofdhuid en bloed en is dan te verzwakt om zich te kunnen voortplanten
  • Neten kunnen ongeveer zeven dagen overleven

Wat is een hoofdluis?
Een hoofdluis is een heel klein insect zonder vleugels, met zes pootjes. Hij is niet groter dan een speldenknop en is zichtbaar als je goed zoekt tussen de haren op de hoofdhuid.

Jeuk
Hoofdluizen voeden zich met bloed dat ze opzuigen uit de hoofdhuid. Als hoofdluizen net bloed hebben gezogen, zijn ze donkerrood van kleur. Luizenspeeksel maakt het bloed dunner. De wondjes en het luizenspeeksel in de wondjes geven jeuk. Niet iedereen met hoofdluis krijgt jeuk.

Vooral bij kinderen
Hoofdluizen nestelen zich vaak op het hoofd van kinderen. Vooral op school kunnen hoofdluizen zich makkelijk verspreiden. Bij het spelen en door het dicht bij elkaar zitten, lopen luizen over van hoofd naar hoofd.

Levensfasen van een luis
Een luis leeft gemiddeld dertig tot vijftig dagen en kent drie levensfasen: neet, nimf en volwassen luis. 

  • Neet
    De vrouwelijke hoofdluizen leggen eitjes, ook wel neten genoemd. De eitjes zitten vastgeplakt aan het hoofdhaar. Neten die dicht bij de hoofdhuid zitten, zijn nog niet zo lang geleden gelegd. Vaak zijn deze wat donkerder van kleur. Neten die wat verderop aan de haren zitten, zijn al wat langer geleden gelegd en soms al leeg, ze zijn dan lichtgekleurd. Neten kunnen ongeveer zeven dagen overleven.
  • Nimf
    De net uit het ei gekomen luisjes heten nimfen.
  • Volwassen luis
    De vrouwelijke hoofdluizen leggen eitjes. Luizen leggen ongeveer acht eitjes per dag, dus het haar zit binnen de kortste keren vol. 
    Zonder de warmte van de hoofdhuid en bloed, kan een hoofdluis niet langer dan 48 uur overleven. De luis is dan te verzwakt om zich te kunnen voortplanten.

Behandeling

14 dagen kammen

  • Goed kammen met een luizenkam helpt bij de bestrijding van hoofdluis. Dit betekent zorgvuldig kammen, vanaf de hoofdhuid tot aan de punten. Kam het natte haar twee weken, iedere dag met een luizenkam. Zo kam je de hoofdluizen uit het haar. Het gebruik van een crèmespoeling helpt om de luizen en neten gemakkelijk uit het haar te kammen.
  • Controleer met een luizenkam het hele gezin op hoofdluis. 
  • Reinig de kam na elk gebruik: je kunt deze een uur laten weken in puur luisbestrijdingsmiddel, wassen in de afwasmachine op 60 graden, desinfecteren met alcohol 70% of desinfectiemiddel of dertig minuten in de hete wasdroger stoppen.

Middelen tegen hoofdluis
Er zijn diverse middelen tegen hoofdluis, zoals een luizenshampoo, -foam of -lotion. Behandel het haar hiermee twee keer, met ongeveer een week tussentijd.
Bij sommige kinderdagverblijven en gastouders is het verplicht om een kindje met een van deze middelen te behandelen voordat ze weer naar de opvang mogen komen. 

Omgeving waarschuwen
Het is belangrijk om de directe omgeving te waarschuwen en het op school en bij vriendjes te melden om de kans op verdere besmetting te verkleinen. Het advies voor een grondige schoonmaak is ingetrokken. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van maatregelen zoals het wassen van beddengoed, knuffels en jassen, het stofzuigen van de auto of het gebruik van luizencapes.

Preventie

Hoofdluis is haast niet te voorkomen. Ze lopen immers van de ene persoon naar de ander. Je kunt het haar van je kind regelmatig controleren op luizen. Op veel scholen worden zogenaamde luizenmoeders ingezet bij het opsporen van hoofdluis, omdat het controleren van ieder kind op hoofdluis een tijdrovende klus is.
Denk er ook aan dat besmetting van hoofdluis bij de kapper kan plaatsvinden. Dus stel een kappersbezoek van jezelf of kind even uit.

Wanneer medische hulp zoeken?

Je hoeft met hoofdluis niet naar de dokter, er zijn veel middelen verkrijgbaar die je kunt gebruiken.