Brandwonden

Symptomen

Eerst doen bij verbranding

  • Koelen met lauw water, liefst stromend water
  • Minimaal 15 tot 20 minuten koelen
  • Geen ijskoud water, dit kan onderkoeling en pijn veroorzaken
     

Wat is een brandwond?
Een brandwond is een beschadiging van de huid die wordt veroorzaakt door inwerking van warmte, een chemische stof of elektriciteit. De meeste brandwonden ontstaan in en rond het huis: door contact met een hete vloeistof, aanraken van een heet voorwerp, open vuur. 

Lees meer als je last hebt van verbranding door de zon. 

Brandwond of verbranding?
De huid bestaat uit twee lagen: de opperhuid en de lederhuid. Onder de huid zit de onderhuidse vetlaag. We spreken van een brandwond als de huid echt beschadigd is. Is je huid rood en geïrriteerd, maar nog heel, noemen we het een verbranding.

Onderverdeling in brandwonden
Brandwonden worden onderverdeeld in: eerstegraads, tweedegraads en derdegraads brandwonden, afhankelijk van de ernst ervan. Hoe erg een brandwond is, hangt af van de grootte, diepte en plaats van de brandwond. Het lichaam kan de opperhuid wel herstellen, maar als de lederhuid is verloren, dan komt die niet meer terug.

  • Eerstegraads verbranding
    De huid is rood, droog en pijnlijk. Een voorbeeld hiervan is zonnebrand. Een eerstegraads verbranding veroorzaakt geen littekens.
     
  • Oppervlakkige tweedegraads brandwond
    De huid is rood, pijnlijk en er zijn blaren te zien. De wond is vochtig bij kapotte blaren. Meestal genezen deze brandwonden zonder litteken, behalve bij een diepe tweedegraads brandwond.
     
  • Diepe tweedegraads brandwond
    De lederhuid is meer aangetast dan bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond. De warmte heeft langer kunnen doordringen in de huid. De wond is roodachtig of wit, nat en zeer pijnlijk. Er kunnen op en/of dichte blaren aanwezig zijn. 
     
  • Derdegraads brandwond
    Dit is een ernstige verbranding waarbij de opperhuid en de lederhuid volledig zijn beschadigd tot in het onderhuids vetweefsel. De wond doet geen pijn omdat de zenuwuiteinden in de huid zijn aangetast. De brandwond is geelwit tot bruin van kleur of zelfs zwart (verkoling). Deze brandwonden veroorzaken blijvende schade en genezen niet zonder littekens.

Risicogroep
De grootste risicogroep zijn kinderen van 0 tot 4 jaar. Zij lopen brandwonden vaak op doordat zij een hete vloeistof, zoals thee of koffie, over zich heen krijgen. 

Oorzaken van brandwonden
Brandwonden kunnen ontstaan:

  • door contact met een hete vloeistof, bijvoorbeeld door een theepot of frituurpan die omvalt
  • door je te branden aan direct vuur of een heet voorwerp, zoals een kachel of hete ovenschaal
  • door chemische stoffen, zoals sommige schoonmaakmiddelen of afbijtmiddelen, deze kunnen brandwonden veroorzaken
  • bij te lang of onbeschermd zonnen of onder de zonnebank liggen, hierdoor kan je huid verbranden 
  • door elektriciteit
  • door inademing van stoom of hete lucht kunnen je keel en longen verbranden

Behandeling

Als je je hebt gebrand, koel de aangedane huid dan met lauw, liefst stromend, water. Dit is wat je altijd moet doen bij alle brandwonden. Doe dat minstens 15 tot 20 minuten. Het verlicht de pijn en haalt de hitte uit de huid. IJskoud water kan onderkoeling en pijn veroorzaken. Als er kleding aan de wond blijft plakken, laat die dan zitten om te voorkomen dat je de huid verder kapot trekt. Dek de huid niet af als de huid niet open is, dan herstelt deze sneller. Je kunt de huid bedekken met een vet, steriel gaas, als de huid open is of als er blaren zijn.

Zelfzorgadvies bij eerstegraads verbranding
Er zijn diverse producten die de huid verkoelen, bijvoorbeeld sprays en gels. Speciale sprays verkoelen, kalmeren en hydrateren eerstegraads verbrandingen en lichte verbrandingen door de zon. Een gel werkt verzorgend en verkoelend voor de huid. Voor het reinigen, behandelen of voorkómen van infecties van oppervlakkige verbrandingen zijn er speciale pleisters, gaasjes, een jodiumoplossing of een speciale zalf. Tegen de pijn kun je een pijnstiller nemen. Hieronder lees je meer over zelfzorgproducten.

Preventie

Voorkómen is beter dan genezen. Dit geldt zeker voor brandwonden.

Tips om brandwonden te voorkomen:

  • Let altijd goed op als er kleine kinderen rondlopen
  • Zet pannen achter op het fornuis en draai de steel van pannen naar binnen
  • Zet hete vloeistoffen of voorwerpen niet aan de rand van het aanrecht of de tafel, maar in het midden
  • Laat nergens onbeheerd kaarsen branden
  • Bewaar chemicaliën buiten bereik van kinderen
  • Giet nooit een vloeibare brandstof vanuit de fles op de brandende barbecue of ander vuur
  • Laat een wasdroger alleen draaien als er iemand thuis is
  • Gebruik zonnebrandcrème met een beschermingsfactor als je in de zon bent of onder de zonnebank ligt

Wanneer medische hulp zoeken?

Medische hulp is noodzakelijk bij:

  • een vochtige, rode brandwond of blaar in het gezicht, op de handen, voeten, geslachtsdelen of rondom een gewricht
  • het ontstaan van een geelwitte, bruine of zwarte droge plek die geen pijn doet
  • een brandwond die groter is dan de helft van de hand van de patiënt
  • ademhalingsmoeilijkheden door inademen van rook of hete gassen
  • verbranding door elektriciteit of een chemische stof
  • een brandwond bij een baby of kleuter
  • het verschijnen van geelgroen vocht uit de brandwond na enkele dagen
  • een brandwond die na enkele dagen weer roder en pijnlijker wordt