Vitamine A

Wie kent de grap niet: Konijnen dragen geen bril omdat ze zoveel worteltjes eten. Het is de vraag of konijnen in het wild makkelijk aan wortelen komen, maar verder berust dit verhaal op waarheid. Wortelen bevatten – net als bladgroenten en veel fruit – bètacaroteen. Dat is een zogenaamde provitamine waaruit het lichaam naar behoefte vitamine A kan maken. Gebrek aan die vitamine kan leiden tot nachtblindheid, oogontsteking, slechte groei en nierstenen.

Toen in het westen borstvoeding op grote schaal werd vervangen door flesvoeding ontdekte men dat dat soms groeistoornissen bij baby’s veroorzaakte, door een tekort aan vitamine A. Voor de volgende levensfase werd dat opgevangen door vitamine A aan margarine toe te voegen. Ook een lepel levertraan met suiker werd populair, later vervangen door de plezieriger in te nemen druppels of capsules.

Bètacaroteen – provitamine A – wordt wel gebruikt door mensen met hardnekkige acne en door rokers. Het blijkt ook een rol te kunnen spelen in de preventie van welvaartsziekten en infecties. In feite is het vitamine A dat in zulke gevallen werkzaam is, maar de voorkeur gaat dan uit naar bètacaroteen omdat daarvan niet meer in vitamine A wordt omgezet dan het lichaam nodig heeft. Een (zeer grote) overdosis A is schadelijk.