Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een virus of een bacterie?

Ziektes of infecties kunnen veroorzaakt worden door een virus of een bacterie. Griep bijvoorbeeld wordt veroorzaakt door een virus, een verkoudheid meestal ook. Een infectie van de luchtwegen kan echter ook worden veroorzaakt door een bacterie. Voor de patiënt is het moeilijk om het verschil tussen de symptomen van een virusinfectie en een bacteriële infectie te zien.

Virus

Een virus is een zeer klein organisme (kleiner dan een bacterie) dat zich niet zelfstandig kan voortplanten. Het wordt verspreid via de lucht, via voedsel of aanraking. Om zich te vermeerderen heeft het een levende gastheer nodig: lichaamscellen van mensen en dieren. Virussen nestelen zich het eerst in onze slijmvliezen, waar de luchtwegen en het maagdarmstelsel vrijwel geheel mee zijn bekleed. Het virus maakt misbruik van de mogelijkheid van lichaamscellen om zichzelf te kopiëren. Binnen een dag is een virus gemakkelijk in staat om miljoenen kopieën van zichzelf te maken. Als je bijvoorbeeld besmet bent met een verkoudheidsvirus, ben je meestal binnen twee dagen verkouden.

Bacterie

Een bacterie is een zeer klein eencellig levend micro-organisme dat zich vermenigvuldigd door celdeling. Een bacterie kan zichzelf voortplanten in allerlei voedingsbodems, zelfs in bijvoorbeeld een dood organisme. Onder goede omstandigheden kunnen bacteriën zich razendsnel vermenigvuldigen: bijvoorbeeld in voedsel binnen elke 10 tot 20 minuten. In de natuur komen veel goede en nuttige bacteriën voor (bijvoorbeeld in onze darmen), maar sommige kunnen ziektes veroorzaken.

Afweer en behandeling

Er is een belangrijk verschil in de behandeling: een besmetting door een bacterie kan in principe worden behandeld. Een arts schrijft als dat nodig is antibiotica voor waardoor de bacterie wordt gedood.

Tegen virussen bestaan echter geen geneesmiddelen. Het belangrijkste wapen is je weerstand. Een goede weerstand kan veel ziekteverwekkers de baas. En als je toch ziek wordt, zorgt een goede weerstand ervoor dat je (snel) weer beter wordt. De weerstand van het lichaam tegen een virus kan verhoogd worden door vóór een besmetting een onschadelijk gemaakt virus in te spuiten. Op die manier wordt het afweersysteem geprikkeld om alvast een goede verdediging paraat te hebben. Als je vervolgens dat virus zou oplopen, maakt het aanzienlijk minder kans op succes. Op dit principe is de griepprik gebaseerd.