Slapeloosheid

Er is sprake van slapeloosheid als je uren wakker ligt of te vroeg in de ochtend wakker wordt én je daar overdag last van hebt. Je merkt dat aan een vermoeid en slaperig gevoel, prikkelbaarheid en een slechte concentratie. Slapeloosheid is meestal een signaal, omdat het vaak het gevolg is van spanningen en zorgen. Het komt zelden voor dat slapeloosheid veroorzaakt wordt door een ziekte. Wel kan het zo zijn dat je lichamelijke klachten hebt die je slaap verstoren, zoals jeuk, pijn, hoesten of vaak naar de wc moeten.

Slapen zorgt ervoor dat je lichaam en geest zich ontspannen en tot rust komen. Ieder mens heeft behoefte aan slaap, hoewel de een meer uren slaap nodig heeft en de ander met minder uren toe kan. De normale slaapduur is vijf tot tien uur per etmaal. Daarbij is het niet vreemd als je twee of drie keer per nacht wakker wordt. Kinderen hebben een grotere behoefte aan slaap, terwijl ouderen met minder slaap toekunnen. De slaap kan in drie fases worden ingedeeld: de lichte slaap als je net in slaap valt, de diepe slaap en de droomslaap. In deze laatste fase maken de ogen snelle bewegingen (ook wel REM-slaap genoemd, Rapid Eye Movements). De diepe slaap en de droomslaap zorgen ervoor dat je je uitgerust voelt. Tijdens een goede slaap wisselen de drie fases  zich telkens vier of vijf keer in dezelfde volgorde af. Elke cyclus duurt zo’n anderhalf uur.

Wat kun je doen tegen slapeloosheid?

Als je vermoedt dat je slaapproblemen veroorzaakt worden door spanning of stress, zorg dan dat je de oorzaak daarvan aanpakt. Verminder de werkdruk, zorg voor voldoende ontspanning of praat over problemen die je dwarszitten. Zorg verder voor een regelmatig slaappatroon: ga alle dagen op ongeveer dezelfde tijd slapen en sta op ongeveer dezelfde tijd weer op. Doe overdag geen dutjes en ga naar bed als je echt slaap hebt. Vermijd ’s avonds het gebruik van alcohol, koffie, thee, cola en nicotine. De opwekkende stoffen die erin zitten, kunnen het je moeilijk maken om in slaap te vallen. Ga ‘s avonds een blokje om of een rondje hardlopen. Of neem bijvoorbeeld een bad of douche voor het slapen gaan of lees een boek. Een half uurtje ontspannen vóórdat je gaat slapen, zorgt ervoor dat je echt ‘klaar’ bent om te gaan slapen. Als je last hebt van storende geluiden dan kunnen oordopjes helpen.

Er zijn zelfzorgmiddelen verkrijgbaar die helpen bij slapeloosheid: kruidenpreparaten en homeopathische geneesmiddelen. Deze middelen zijn niet verslavend, kennen geen bijwerkingen en mogen daarom zonder recept worden aangeschaft.

Naar de dokter met slapeloosheid?

Je kunt naar de huisarts gaan als:

• je slaapproblemen veroorzaakt worden door lichamelijke klachten.
• je al weken slecht slaapt en alle adviezen en/of zelfzorgmiddelen niet helpen.
• je overdag minder goed kunt functioneren doordat je slecht slaapt.

De huisarts zal niet zomaar slaapmiddelen voorschrijven, omdat ze behalve voordelen ook wel veel nadelige effecten hebben. Voordelen zijn dat slaapmiddelen je helpen om in slaap te vallen en ze je slaap verlengen. Een belangrijk nadeel is dat je lichaam snel aan deze middelen went waardoor het effect binnen een paar weken verdwijnt. Een bekende bijwerking is dat je je overdag suf kunt voelen. Bovendien kan je lichaam verslaafd raken aan slaapmiddelen en dan is het moeilijk om er mee te stoppen.