Obstipatie

verstopping, hardlijvigheid

Symptomen

Obstipatie, verstopping of hardlijvigheid is het omgekeerde van diarree. Er gaan dagen voorbij zonder ontlasting en áls je dan moet dan zijn het kleine beetjes met een droge, harde structuur. Deze structuur is het echte kenmerk van verstopping. Er zijn mensen die maar twee of drie keer per week naar de wc hoeven voor ontlasting. Zolang de ontlasting een normale, brei-achtige structuur heeft, is er geen sprake van verstopping.

Verstopping is het gevolg van een trage doorgang van afvalstoffen door de darm. Door het extra lange verblijf in de dikke darm wordt vrijwel al het vocht aan de inhoud wordt onttrokken, wat het kwijtraken van de ontlasting extra moeilijk maakt.

Sommige mensen hebben tijdelijk last van obstipatie door verandering van omgeving (vakantie) of spanning(examentijd of andere belangrijke gebeurtenissen). Ook kun je tijdens de zwangerschap last hebben van verstopping. Als je niet weet wat voor jou de oorzaak is, kan het helpen om een dagboek bij te houden en zo in kaart te brengen in welke vorm jouw klachten zich precies voordoen.

Verstopping of obstipatie is bij ouderen een veelvoorkomend probleem. Er kunnen verschillende oorzaken zijn. Vaak spelen ook bij hen verkeerde voedingsgewoonten een grote rol, maar het kan ook worden veroorzaakt door medicijngebruik (tranquillizers, maagzuurremmers of bloeddrukverlagende middelen).

Behandeling

Er zijn middelen verkrijgbaar die laxeren, oftewel de stoelgang bevorderen: zwelmiddelen, glijmiddelen of zachtmakers, darmprikkelende middelen en waterbindende middelen. Ook kun je klysma’s gebruiken die de ontlasting zachter maken.

Preventie

Zorg voor gevarieerde en vooral vezelrijke voeding, drink meer, beweeg meer en ga naar de wc als je aandrang hebt. 

Heel vaak is het voedingspatroon de oorzaak: eten dat te weinig voedingsvezels bevat (bijvoorbeeld witbrood), eenzijdig samengestelde maaltijden, geen of te weinig bladgroenten en fruit. Deze voeding geeft te weinig volume aan de darminhoud waardoor de darmen onvoldoende aangezet worden tot beweging. Ook te weinig drinken draagt bij aan een te klein volume van de darminhoud.
Te weinig lichaamsbeweging kan eveneens een oorzaak zijn. Lichamelijke inspanning zet de darmen gemakkelijk tot een twee keer zo hoge activiteit aan. Vooral de combinatie weinig bewegen en weinig vezelrijke voeding, geeft een extra risico op obstipatie. Ophouden van de aandrang om naar de wc te gaan, is niet verstandig. Als je dat regelmatig doet, train je als het ware je darmen om lui te worden.

Wanneer medische hulp zoeken?

Wanneer je veel buikpijn hebt, bloed in de ontlasting hebt, je flink vermagert of de ontlasting al langere tijd anders is dan je gewend bent, is het verstandig om contact op te nemen met de dokter. Ook wanneer je het vermoeden hebt dat de obstipatie een bijwerking is van een medicijn, moet je de huisarts raadplegen.