Insecten- en kwallenbeten

Bekende voorbeelden van insectenbeten zijn die van muggen, wespen, vlooien, dazen (horzels), mieren, steekvliegen en teken. Ook kwallen kunnen behoorlijk bijten. Je kunt maatregelen nemen om te voorkomen dat je gestoken of gebeten wordt. Als het toch is gebeurd, zijn er middelen om het leed te verzachten.

In het algemeen zijn insectenbeten niet meer dan hinderlijk. De jeuk, het branderige gevoel en de bult gaan na twee, drie dagen vanzelf over. Is de reactie op een steek heftiger dan alleen een jeukende bult, dan kun je eventueel een zogenaamd ‘antihistaminicum’ innemen. Bij apotheker of drogist kun je dan vragen naar loratadine of cetirizine (10 mg).

Mug
Een beet van een mug of vlo voel je niet. Pas als het gaat jeuken, merk je dat je bent gestoken. Jeukende bulten kun je verkoelen met een natte doek of insmeren met een verkoelende zalf.

Wesp
Een steek van een wesp, bij of steekvlieg is meestal flink pijnlijk. Een bij laat een angel achter. Controleer of deze uit je huid is of verwijder de angel met een pincet. Daarna kun je de gestoken plek uitzuigen met een pompje en deppen met azijn. Een apparaatje dat geconcentreerd warmte inbrengt op de plaats van de beet kan de pijn ook verzachten.

Het kan gevaarlijk zijn als je in de neus, mond, tong of hals wordt gestoken. De zwelling die ontstaat, kan het ademhalen moeilijker of zelfs onmogelijk maken. Ga dan onmiddellijk naar een arts. Ook als je allergisch bent voor wespensteken, moet je de arts raadplegen.

Teek
Een teek bijt zich vast in je huid en zuigt zich vol met bloed. Na het steken laat een teek niet los, maar blijft in je huid zitten. Een beet van een teek vraagt om onmiddellijke actie. Teken kunnen namelijk de ziekte van Lyme overbrengen.

Het is verstandig een tekentang in huis te hebben. Met behulp van deze tekentang kun je de teek veilig uit de huid verwijderen. Maak het wondje schoon met alcohol 70% of povidonjood. Doe dit overigens niet voor je de teek verwijdert. Als de teek wordt verdoofd, spuit hij van schrik de Lyme-bacterie juist naar binnen. Houd de plek rond het wondje in de gaten. Als de teek de ziekte van Lyme heeft overgebracht, verschijnt na drie dagen tot twee maanden na de beet vaak (niet altijd) een rode cirkel rond de plek. Ga dan naar een arts. Over het algemeen is de ziekte prima te behandelen met een antibioticakuur. Tip: noteer de datum van de beet.

In de meeste gevallen is een tekenbeet onschuldig. Momenteel is ruim 15% van de teken in Nederland besmet met de Borrelia-bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Zelfs als je door een besmette teek bent gebeten, hoef je niet per se de ziekte van Lyme te krijgen. Als je een teek binnen 24 uur verwijdert, is de kans op besmetting slechts 1 of 2 procent.

Kwal
Kwallenbeten zijn pijnlijk en geven een branderig gevoel. Kwallen hebben tentakels met een soort gifkliertjes. Bij aanraking komt het gif via holle naaldjes in de huid. Op de plek van het contact ontstaan vaak rode, jeukende vlekken.

Bij een kwallenbeet kun je de huid het beste afspoelen met zout water. Nooit met zoet water want dat activeert de gifkliertjes juist waardoor er restanten gif kunnen worden geïnjecteerd. Verwijder met een pincet of handschoen de achtergebleven tentakels. Behandel de huid met een jeukstillende zalf. Spoelen met azijn wordt niet meer aanbevolen in Nederland. De klachten blijken door azijn juist te verergeren. Bij steken van sommige tropische kwallen kan azijn echter levensreddend zijn.

Wanneer naar de dokter bij insecten- en kwallenbeten?

Ga in elk geval naar de dokter als je weet dat je allergisch bent voor bepaalde insecten. Als je na enkele dagen op meer plaatsen jeuk krijgt, is het ook verstandig om de huisarts te raadplegen.